HANBELi MEZHEBi

Ebû Abdillâh Ahmed b. Hanbel eÅŸ-Åžeybânî’ye nisbet edilen mezhebin adı. Ä°slâm’da dört büyük fıkıh mezhebin birisi. Ahmed b. Hanbel 164/780 yılında BaÄŸdad’ta doÄŸdu. 241/855′te yine orada vefat etti. Büyük babası Hanbel Horasan bölgesinde bulunan Serahs Vilâyeti’nin valisi idi. Babası Muhammed b. Hanbel de komutanlık görevi üstlenmiÅŸ bir askerdi. Hanbel ailesi, Ahmed’in doÄŸumuna yakın bir sırada BaÄŸdad’a gelmiÅŸ ve orada yerleÅŸmiÅŸti.

Ahmed b. Hanbel önce Kur’ân’ı hıfzetmiÅŸ, daha sonra arapça, hadis gibi ilimleri, sahâbe ve tabiîlere ait rivâyetleri, Hz. Peygamber’in, sahabe ve tabiîlerin hayatlarını incelemekle ilim çalışmalarına baÅŸlamıştır. Özellikle hadis ilmi için Basra, Kûfe, Mekke, Medîne, Åžam, Yemen ve el-Cezîre’yi dolaÅŸmış, uzun bir süre Ä°mam Şâfiî’ye (ö. 204/819) talebelik etmiÅŸtir. Hatta bu yüzden O’nu Şâfiî mezhebinden sayanlar bile olmuÅŸtur. Böylece O’nun baÅŸlıca fıkıh üstadı Ä°mam Şâfiî’dir. Şâfiî, O’nun hakkında şöyle demiÅŸtir: “Ben BaÄŸdad’tan ayrıldım ve orada Ahmed b. Hanbel’den daha âlim ve daha faziletli kimse bırakmadım”(el-Hudarî, Târihu’t-TeÅŸrîi’l-Ä°slâmî, terc. Haydar HatipoÄŸlu, s. 260, 261).

Konunun Devamini oku »

MUHAMMED B. Ä°DRÃŽS EÅž-ÅžAFÄ°ÃŽ (150-204 H.)

Şafiî mezhebinin öncüsü ve müctehid imamlardan biri.

Hicrî 150/Miladî 767 yılında Filistin’in Gazze ÅŸehrinde doÄŸdu. Babası Ä°dris bir iÅŸ için Gazze’ye gitmiÅŸ, orada iken vefat etmiÅŸti. Dedelerinden biri olan Åžafiî Ä°bn es-Sâib’e nisbeten Åžafiî olarak bilinir. Soyu Abd-i Menâf’ta Hz. Peygamber’in soyuyla birleÅŸir.

Henüz küçük yaÅŸta iken babasını kaybeder. Fakir bir ÅŸekilde yaÅŸayan annesi, oÄŸlunu alıp Mekke’ye gitmeÄŸe karar verir. Mekke’de, daha küçük yaÅŸta kendisini ilme veren Ä°mam Åžafiî, yedi yaşında Kur’ân-ı Kerim’i; on yaşında da Ä°mam Mâlik’in el-Muvatta’ adlı hadis kitabını ezberlemiÅŸ ve on beÅŸ yaşına geldiÄŸinde, fetva verebilecek bir seviyeye ulaÅŸmıştı.

Bundan sonra yirmi yıla yakın bir süre çölde, Huzeyl kabilesi içinde yaÅŸayarak fasih Arapça’yı ve câhiliye ÅŸiirlerini öğrendi. Hatta Asmaî, onun hakkında; “Huzayl’in ÅŸiirlerini KureyÅŸ’ten Muhammed b. Ä°dris denen bir genç ile düzelttim” demiÅŸtir. Böylece edip ve Arapçada söz sahibi olmuÅŸtur.

Konunun Devamini oku »

SAFii MEZHEHBi

Ä°mam Åžafiî (ö. 204/819)’ye nispet edilen fıkıh ekolü. Åžafiî’nin künyesi,

Ebû Abdullah Muhammed b. Ä°drîs elKureşî el-Hâşimî el-Muttalibî b. Abbas b. Osman b. Şâfi’ olup H. 150′de Gazze’de doÄŸmuÅŸtur. Hz. Peygamber’in dördüncü batından dedesi Abdu Menâf’ın dokuzuncu göbekten torunudur. Ä°mam Åžafiî’nin doÄŸum yılı Ebû Hanîfe’nin (ö. 150/767) vefat yılına rastlar.

Babası Ä°dris bir iÅŸ için Filistin’deki Gazze’ye gitmiÅŸ ve orada iken vefat etmiÅŸti. DoÄŸumundan iki yıl sonra annesi onu alıp baba vatanı olan Mekke’ye getirdi. Küçük yaÅŸta Kur’an-ı Kerim’i hıfzetti. Fasih Arapça konuÅŸan Huzeyl kabilesi arasında ÅŸiir ve edeb öğrendi. Sonra Mekke müftîsi Müslim b. Hâlid ez-Zenâ’den ders alarak, onun yanında fetva verecek duruma geldi.

Konunun Devamini oku »