Peygamberimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- namaz kıldıkları zaman sağ eliyle başlarını meshederler ve:

 

Kendisinden baÅŸka ilâh bulunmayan Allah’ın adıyle. Rahman ve Rahîm ancak O’dur. Benden üzüntüyü düşünceyi ve hüznü gider ey Rabbim!” (8) derlerdi.
“Farz namazı kıldığınız zaman, her bir farz namazdan sonra on defa:

 

deyiniz. Böyle diyene bir köle azâd etmiÅŸ gibi ecir yazılır.” (9) buyururlardı.

---

(8) Buharî, Deavat, 35, 40.
(9) Buhârî, Ezan, 155.

Yeni elbise insana gurur, kibir verir, günahkar bir ruh hali telkin eder. Böyle bir hisse kapılmamak için yeni elbiseyi giyerken duâ okunru, kibre, gurura kapılmamak için Allah’a iltica edilir, elbiseyi hayırlı yerlerde, hayırların ihyasında giymek için niyette bulunulur:

“Elhamdülillâhillezî kesâni mâ üvâriye bihi avretî ve etecemmelü bihi fî hayâtî.”

“Avret yerimi örtecek elbiseyi bana ihsan eden ve giyindiÄŸimde beni güzelleÅŸtiren Rabbime hamd olsun.”

Elbise giyip çıkarırken “Bismillâhillezî lâ ilâhe illâ hüve” (Kendisinden baÅŸka hiç bir ibadet edilecek ilâh olmayan Allah’ın adıyla) demelidir. Bir insan elbiselerini giyip çıkarırken “Bismillâh” demesi manen bir perdedir. Odalarımızda bizimle beraber olan melekleri unutmayalım. “Bismillâh” gözle göremediÄŸimiz manevi varlıklar olan meleklere ve cinlere perdedir.

Bir de her kim gece yatarken:

 

okuyup erkenden uyanmak niyetiyle yatar ise bi-iznillahi teâlâ dilediği saatde uyanır. Uyandığı zaman hemen kalkıp abdest alır, ibâdetine başlar.

Uykusu olmayan ve uyuyamamaktan dolayı muztarib olan kimse abdestli olarak yatağa yatarken:

 

deyip Muavvizeteyn sûrelerini okuyup yatmalıdır.
 

Buhâri’nin Berâ bin Âzib -radıyallahu anh-dan rivâyet etdiÄŸine göre Nebiyy-i Ekrem -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuÅŸlardır:

“YataÄŸa varmak istediÄŸinde namaz için aldığın gibi bir abdest al, sonra saÄŸ tarafın üzerine yat, sonra şöyle de;

 

“Ey Rabbim bütün varlığımı sana teslîm ettim, iÅŸimin tasarrufunu sana havale ettim, yöneliÅŸim sanadır, korkum da ancak sendendir, senin azâbından kaçıp sığınılacak ancak yine senin rahmetindir. Ä°ndirdiÄŸin kitabına ve gönderdiÄŸin resulüne îmân etdim ey Rabbim!” demektir. Bunları söyler de uyur, o gecede ölür isen fıtrat üzere ölmüş olursun. Uyumadan evvel bunlar son sözlerin olsun.”
 

Yine Buhârî’nin Ebû Hüreyre -radıyallahu anh-dan rivayet etdiÄŸine göre Nebiyy-i Ekrem -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz şöyle buyurmuÅŸlardır:

“Sizden herhangi biriniz yatağına vardığı vakit libasının içine elini koyarak yatağının üzerini silkelesin, yani temizlesin çünkü o vakte kadar ne olduÄŸunu bilmez; yani yatağında akrep ve sâir gibi ezâ verici ÅŸeyler bulunmuÅŸ olabilir. Sonra yatağına girince şöyle desin:

 

“Senin isminle ey Rabbim yanımı yere koydum. Yine senin yardımınla kaldırırım. EÄŸer ruhumu alıkorsan rahmet eyle, eÄŸer tekrar verirsen onu sâlihleri muhafaza etdiÄŸinle muhafaza eyle.” (28)
 

Yine Buhârî’nin Hüzeyfe -radıyallahu anh- dan rivâyet etdiÄŸine göre, Hüzeyfe şöyle demiÅŸtir: “Nebiyy-i Ekrem -sallallahu aleyhi ve sellem- Efendimiz yatağına vardığında şöyle derlerdi;

 

“Senin isminle ölür, Senin isminle dirilirim ya Allah!”‘ (29)

İbn-i Abbâs -radıyallahu ahn-dan mervîdir ki: Peygamberimiz şöyle buyurmuşlardır:

“EÄŸer bir kimse kendi haremine yaklaşırken besmeleden sonra,

 

‘Ya Rab beni ÅŸeytandan uzaklaÅŸdır, ÅŸeytanı da bize in’âm ve ihsân buyurduÄŸun ÅŸeyden uzaklaÅŸdır” demiÅŸ olsa, sonra o zevceyn arasında evlâd takdîr olunursa o çocuÄŸa ebediyyen ÅŸeytan zarar veremez. ” (30)

Peygamberimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- gece bir tarafından diğer tarafına dönünce:

 

Derlerdi. (31)
 

---

(28) Buharî, Deavât, 13.
(29) Buhârî,Tevhid,13, Deavat, 6, 7, 12, 15;Müslim, Zikir, 59
(30) Buharı, Deavat, 54.
(31) el-Cami’ûs-SaÄŸir,

Bir binite bindiÄŸinde:

 

“Hiç de lâyık olmadığımız halde bize bunu müsahhar kılan Allah’ı tesbîh ederim.” (19) diyen kimse, bu bineÄŸinden inmeden ölürse ÅŸehîd olarak ölmüş olur.”
Ayrıca binite binerken:

 

denilmelidir. (20)

 

TUVALETE GÄ°RERKEN;

Resûl-i Ekrem Efendimiz (s.a.v.) de tuvalete girerken duâ okumuÅŸ, habis varlıkların ÅŸerrinden Allah’a sığınmıştır. Efendimiz’in tuvalete girerken okuduÄŸu duâ şöyledir.

“Bismillâh. Allahümme innî eûzü bike mine’l-hubsi ve’l-habâis.”

“Bismillâh. Allah’ım, hususi ve umumi bütün kötülükleri bünyesinde toplayan habislerden sana sığınırım.”

TUVALETTEN ÇIKARKEN;

Resûl-i Ekrem Efendimiz (s.a.v.) tuvaletten çıkarken şu duâyı okuyarak çıkardı:

“Elhamdü lillâhillezî ezhebe anni’l-ezâ ve âfânî…”

“Bana rahatsızlık veren ÅŸeyleri giderip, sıhhat ve afiyet hibe eden Allah’a hamd olsun.”

Efendimiz tuvalet çıkışında bazan da “Gufrâneke yâ Rab” der, böyle rahatlama nimetleri karşısında Ä°lâhî lûtfa teÅŸekkür ederdi.

Namaz vakitlerinde müezzin ezan okur, mü’minler de ezana icabet eder.
Ezana icabet iki türlü olur. Biri müezzinin söylediğini aynen söylemekle, diğeri de kalkıp camiye yürümekle, yahut evde namaz hazırlığına girmek ile.
BilindiÄŸi üzere ezan baÅŸlayınca susmak, okunan kudsî cümleleri dinlemek müstehabtır. Hatta, dinlerken de müezzinin söylediÄŸi kudsî kelimeleri aynen içinden söylemekle icabet de müstehabdır. Ancak, ezandaki “Hayyâ ale’s-salâh” ve “Hayyâ ala’l-felâh” kelimelerinde aynı kelimeler söylenmez. Bunların yerine “Lâ havle velâ kuvvete illâ billâh” denir.
Sabah namazı ezanında ise müezzinin “Essalâtü hayrun mine’n-nevm” kelimesine “Sadaka ve berirte” denerek icabet edilir.
Ezan dinlerken icabetini böyle yapmış olan mü’min, ayrıca ezanın sonunda bir de vesile duâsı okursa daha çok sevap alır, hem de Efendimiz (s.a.v.)’in ÅŸefaatına layık olur.

Ezandan Sonra Okunacak Dua;

“Allahumme rabbe hâzihî’d-dav’veti’t-tâmmeh ve’s-salâti’l kâimeh, âti Muhammeden’il vesîlete ve’l-fadîlete ve’d-derecete’l-vâsiate ve’b'ashu mekamen Mahmûden ellezi veadteh.”

Anlamı:

“Ey bu mukaddes davetin sahibi ve kılınacak namazın maliki Rabbim, Efendimiz Muhammed Aleyhisselâm’a vesile, fazilet ve geniÅŸ derece makamlarını ver. O’nu kendisine vaadettiÄŸin en nihaî makam olan Makam-ı Mahmud’un zirvesine çıkar.”

 

CAMÄ°YE GÄ°RERKEN

Camiye girerken önce saÄŸ ayak ile girilir. SaÄŸ ayak caminin kapısından içeriye atılırken (basılırken) Hz. Peygamber (s.a.v.)’e Salat-ı Selam getirilir. Yani;

“Allahümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammedin ve sahbihî ve sellim. Allahümme’ftah lî ebvâbe rahmetike.”

“Allah’ım benim için sonsuz rahmetinin kapılarını aç, lûtfeyle ya Rab!”

CAMİDEN ÇIKARKEN

“Allahümme inni es’elüke min fadlike.”

“Yâ Rab, senin fazlından, kereminden istiyorum.” (Tirmizi)

Alıp satacağımız şey hakkımızda hayırlı olabileceği gibi, hayırsız da olabilir. Bütün bunlar için, duâ etmeli, iyisini, hayırlısını, helalini dilemeliyiz. Resûl-i Ekrem (s.a.v) Efendimiz, bu mealdeki duasını şöyle okumuş, bizlere de örnek vermiştir:

“Allahümme, innî es’elüke min hayri hâze’s-sûki ve hayri mâ fihâ, Ve eûzü bike min ÅŸerrihâ ve ÅŸerri mâ fihâ. Allahümme inni eûzü bike en usîbe fihâ yemînen fâcireten ev safkaten hâsireten.”

“Allah’ım, aziz isminle giriyorum buraya, Allah’ım, senden bu çarşının (iÅŸ yerinin) hayırlısını diler, içindekinin hayırlısını nasip etmeni niyaz ederim. Åžerrinden ve ÅŸerlisinden de sana sığınırım. Allah’ım, burada günah getiren yeminden, zarar veren ticaretten de sana sığınırım.”

Abdeste başlarken önce niyet edilir, sonra eûzübesmele çekilir. Sonra da her bir âzayı yıkarken şu duâlar okunur:

ELLERÄ° YIKARKEN

“Elhamdü lillâhi’llezi ceale’l-mâe tahûran ve’l-Ä°slâme nûran…”
“Suyu temizleyici, Ä°slâm’ı da nûr kılan Allah’a hamdolsun…”

AÄžIZA SU VERÄ°RKEN

“Allahümme e’inni alâ tilâveti’l-Kur’an ve
zikrike ve şükrike ve hüsni ibâdetike…”
“Ey Allah’ım, Kur’an okumak, seni zikir ve sana şükür etmek, sana olan ibadeti güzelleÅŸtirmek hususlarında bana yardım et!..”

BURNA SU VERÄ°RKEN

“Allahümme erihnî râihate’l-Cenneti velâ turihnî râihate’n-nâr…”
“Allah’ım, bana Cennet kokusunu duyur, Cehennem kokusunu hissetirme!”

YÜZÜ YIKARKEN

“Allahümme beyyid vechî yevme tebyaddu vücûhün ve tesveddü vücûh..”
“Allah’ım, yüzlerin kiminin ak, kiminin kara olduÄŸu o günde, benim yüzümü ak çıkar!”

SAÄž KOLU YIKARKEN

“Allahümme a’tinî kitâbî biyemînî ve hâsibni hisâben yesîrâ…”
“Allah’ım, kitabımı sağımdan ver, hesabımı da kolay eyle!”

SOL KOLU YIKARKEN

“Allahümme lâ tu’tinî kitabî biyesârî velâ min verai zahrî…”
“Allah’ım, kitabımı solumdan ve arkamdan verme.”

BAÅžI MESHEDERKEN

“Allahümme Ezillenî tahte zilli arÅŸike yevme lâ zılle ilâ zıllü arÅŸik…”
“Allah’ım, ArÅŸ’ın gölgesinden baÅŸka gölge olmadığı günde, beni ArÅŸ’ın gölgesinde gölgelendir…”

KULAKLARI MESHEDERKEN

“Allahümme’c alnî mine’llezîne yestemiûne’l-kavle feyettebiûne ahseneh…”
“Allah’ım, beni sözü dinleyip de en güzeline uyanlardan eyle…”

BOYNU MESHEDERKEN

“Allahümme a’tik rakabetî mine’n-nâr…”
“Allah’ım, boynumu Cehennem ateÅŸinden âzâd eyle!…”

AYAKLARI YIKARKEN

“Allahümme sebbit kademeyye alâ’s-sırati yevme tezillu fîhi’l-akdâm…”
“Allah’ım, ayakların sırat üstünde kaydığı günde, ayaklarımı sırat üstünde sabit eyle, kaydırma!..”

ABDESTTEN SONRA
Abdestten sonra bir veya üç kere de Kadr Sûresini okumak da abdestin âdâbındandır.