Söz taşımak, kovuculuk
Hikmet ehli zatlar buyuruyor ki:
Nemime yani söz taşımak, kovuculuk yapmak, emanete hıyanet etmektir.
Yalan, gıybet ve hıyanetten uzak durmalı. Şerefli ve asil kimse, sözünde durur. Akıllı olan, yalan söylemez. Mümin olan, gıybet etmez. Şu üç şey Allahü teâlâyı çok UZER:
1 – Vakti boÅŸa geçirmek,
2 – insanlarla alay etmek,
3 – Gıybet etmek.
Birisi hakkında birisi bir şey anlatıyorsa, onun iyiliklerini ve zararlarını düşünürüz, iyilikleri fazlaysa iyi insan deriz ve kötülüklerini görmeyiz. Allahü teâlâ bile ahirette terazi kuracak, sevablar sağ kefeye, Günahlar
sol kefeye konacak. Sevabları fazla gelirse, günahları affedecek. De öyle yapmamız Allahü teâlâ kuluna böyle muamele ederse, bizim gerekmez mi? Hemen kötülüğünden bahsetmek değil, iyiliklerini ve kötülüklerini beraber düşünmek lazım. İyilikleri fazla ise, kötülüklerini de affetmek lazım.
Bize başkası hakkında söz getirene hüsnüzan edip inanıyoruz da, soylenen kişiler hakkında hüsnüzan niye etmiyoruz? Dinen, birisi biri hakkında bir şey söylerse kabul edilmez. Nemimeyi kabul etmek yani dinlemek, söylemekten daha kötüdür. Yani, biri gelir bize biri hakkında bir şey söylerse, bunu dinlemek söylemekten daha büyük günahtır; çünkü dinlemek, söylemesine izin vermektir. Soylenen söz doğru ise gıybet, yalan ise iftira olur.
Bize söz getirenleri düşman gözüyle Görmeli; çünkü hem bizi günaha sokuyor, hem de din kardeşimizin kabahatini ortaya çıkararak onu hürmetten düşürmeye çalışıyor. Eğer yalan da varsa, Allahü teâlâya isyan ve şeytana itaat ediyor demektir. Peygamber Efendimiz, (En kötünüz, söz taşıyan, Dostların arasını bozan ve ayıp araştırandır) buyuruyor.
Bize birisi hakkında bir şey söylerlerse, şu altı şeyi yapmak gerekir:
1 – Önce inanmamalı; Çünkü söz getiren fasıktır. Fasıka inanılmaz. Sözüyle hareket edilmez.
2 – Onu susturmalı; çünkü haram iÅŸliyor. Harama mani olmak ise farzdır.
3 – Allah için onu sevmemeli; çünkü o âsidir, yani günah iÅŸlemiÅŸtir, âsiyi sevmemek vacibdir.
4 – KötülediÄŸi kimseyi kötü bilmemeli; çünkü suizan etmek haramdır.
5 – Haber verdiÄŸi ÅŸeyi araÅŸtırmamalı; çünkü söz taşıyanın verdiÄŸi haberi araÅŸtırmak haramdır.
6 – Onun gibi nemmamlık yapmamalı, yani duyduÄŸumuzu bir baÅŸkasına bildirmemeli.
