                                                               Tilavet Secdesi
Sual: Secde ayetleri hangi surelerdedir?
CEVAP
Aşağıdaki surelerdedir. Yanlarında Ayet Numaraları da belirtilmiştir:
Araf 206
Rad 15
Nahl 49
Isra 107
Meryem 58
Hac 18
Furkan 60
Neml 25
Secde 15
Sad 24
Fussilet 37
Necm 62
Ä°nÅŸikak 21
Alak 19
Sual: tilavet Secdesi nedir, ne zaman ve nasıl yapılır?
CEVAP
Kolay anlaşılması için maddeler halinde bildirelim:
1 – tilavet, Kur’an okumak demektir. Secde âyeti okununca yapılan Secdeye tilavet Secdesi denir.
2 – Namaz kılması farz olan bir kimse, Kur’an-ı kerimde bulunan 14 yerdeki, secde âyetinden birini okusa veya iÅŸitse, manasını anlamasa da, bir secde yapması vaciptir.
3 – tilavet Secdesi yapmak için, niyet edilir. Niyet ÅŸarttır. Niyetsiz sahih olmaz. Abdestli olarak, kıbleye karşı ayakta durup, ellerini kulaklara kaldırmadan, Allahü ekber der ve Secdeye gider. Secdede üç defa Sübhâne rabbiyel-a’la der. Sonra, Allahü ekber der ve ayaÄŸa kalkar. Böylece secde-i tilavet tamam olur.
4 – Secde âyetini iÅŸiten cünüp veya abdestsiz kimse, temizlendikten sonra tilavet Secdesi yapar. Fakat hayzlıya ve nifaslıya [lohusaya] temizlendikten sonra da tilavet Secdesi gerekmez.
5 – Bir oturumda, bir secde âyetini birkaç defa okuyan veya iÅŸiten, hepsi için bir secde eder.
6 – Bir oturumda ne kadar secde âyeti okunmuÅŸsa, o kadar tilavet Secdesi gerekir. Mesela üç secde âyeti okunursa, üç secde gerekir.
7 – Namaz kılarken, dışardan birinin okuduÄŸu secde âyetini iÅŸiten, namazdan sonra tilavet Secdesi yapar.
8 – Namazda OKUYUNCA, hemen ayrıca Rükû veya bir secde yapıp ayaÄŸa kalkar. Okumasına devam eder. Secde âyetini okuduktan iki üç ayet sonra namazın rükuuna eÄŸilirse ve tilavet secdesine niyet ederse, namazın Rükû veya secdeleri, tilavet Secdesi yerine geçer.
9 – Secde-i tilavetin kazası, acele deÄŸildir. Gecikirse günah olmaz. Fakat sebepsiz, zaruretsiz tehir etmek tenzihen mekruhtur.
10 – Secde âyetini mubah vakitte okuyup, namaz kılmak mekruh olan üç vakitte tilavet Secdesi yapmak caiz deÄŸildir. Secde âyeti mekruh vakitte okunursa, bu vakitte secde etmek caiz diyen âlimler olduÄŸu gibi mekruh diyen âlimler de vardır. Mekruh olmayan vakte tehir edilirse bütün âlimlere uyulmuÅŸ olur. (Hindiyye)
11 – Kur’an-ı kerim okunan yerde bulunduÄŸu halde, iÅŸitmeyen kimse, secde etmez.
12 РSecde ̢yetini yazan ve heceleyen, secde yapmaz.
13 – Birkaç kisiden her biri, secde âyetinden birer kelime okusalar, bunu iÅŸitenlere tilavet Secdesi yapmak gerekmez. Çünkü, secde âyetini bir kiÅŸi OKUYUNCA, bunu iÅŸitenlerin secde yapması vacip olur.
ÇeÅŸitli kimselerin okudukları kelimeler toplanarak, bir kiÅŸi bütün âyeti OKUMUÅž gibi yapılamaz. Çünkü, Kur’an-ı Kerim okumak için, kimse baÅŸkası yerine Vekil yapılamaz. (Dürr-ül-muhtar)
14 – Secde âyetinin tercümesini okuyan veya iÅŸiten, bunun secde âyeti olduÄŸunu anlarsa, secde yapar.
15 – yaptığını anlayacak yaÅŸta olan çocuÄŸun okuması ile, iÅŸitenlerin secde etmesi gerekir. Daha küçük yaÅŸta ise gerekmez.
16 – Ara sıra deliren, deli iken secde âyetini okursa, secde gerekmez. Akıllı iken okursa gerekir.
17 – DaÄŸdan, Colden ve bir yerden aksedip, yansıyıp geri gelen sedayı iÅŸiten ve papaÄŸandan veya baÅŸka kuÅŸtan iÅŸiten secde etmez. Insan sesi olması gerekir. (Dürr-ül-münteka)
18 – Radyodan iÅŸitilen ses, hafızın sesine benzeyen, Cansız alet sesidir. Bunun için, fonografta [gramofonda, Radyoda teypte. TV'de ve benzeri vasıtalarda] okunan secde âyeti iÅŸiten, tilavet Secdesi yapmaz. (Mezahib-i erbea)
Elmalılı Hamdi Yazır, Araf süresinin 204. âyetinin tefsirinde diyor ki:
Kıraet, bir Ä°htiyari iÅŸtir ki, akıllı ve konuÅŸan bir insanın aÄŸzından çıkanı anlamaya ve anlatmaya yönelik bir maksat taşıyan sesli olarak okumak demektir. Akıllı olmayandan ve Cansız varlıklardan çıkan seslere kıraet denilemeyeceÄŸi gibi, aks-i sadâdan, Sesin yankılanmasından meydana gelen ÅŸeye de kıraet denilemez. Bunun içindir ki, fakihler bir kıraetin yankılanmasından sonuçtan olan yankıya kıraet ve tilavet hükmü terettüp etmeyeceÄŸini ve mesela tilavet Secdesi lazım gelmeyeceÄŸini beyan etmiÅŸlerdir. Bir kitabı sessiz olarak okumaya kıraet denilemeyeceÄŸi gibi, çalan veya çınlayan, yankı yapan bir sesi dinlemek de kıraet deÄŸildir, bir çınlamayı dinlemektir. Kur’an okuyanın sesini aksettiren gramofondan [teypten] veya radyodan gelen sese de kıraet denilemez. Bunun gibi sesler bir kıraet deÄŸil, bir kıraetin yankısı ve yansımasıdır, bunlara dinleme ve susma emrinin hükmü terettüp etmez. (s.2361)
19 – Kâfirin okuduÄŸunu iÅŸiten Müslümanların secde etmesi vacip olur.
20 – Ä°mam-ı Nesefî, Kafi kitabında buyuruyor ki:
Sıkıntıdan kurtulmak için, Allahü teâlâya Kalbinden yalvararak, 14 secde âyetini [ezberden, ayakta] okuyup, onu Birinden sonra, hemen secde edeni, Allahü teâlâ, o dert ve beladan korur. (Dürr-ül-muhtar, Nur-ül-izah)
Son secdeden kalkınca, ayakta ellerini uzatıp, kendinin ve bütün Müslümanların dünya ve dinlerine gelen beladan, sıkıntıdan kurtulmaları, korunmaları için dua etmelidir.
21 – Secde âyeti üç mekruh vakitte okunursa, tilavet secdesini bu vakitlerde yapmak, bir kavle göre caiz ise de, mekruh olmayan vakte tehir etmek evlâdır. (Dürer, Tahtavi)
Sual: Yalnız başına namaz kılarken, Zammı sure olarak secde âyetini okuyan kimse, hemen rükuya gitse, tilavet secdesini yapmış olur mu?
CEVAP
Bir kimse, namaz içinde secde âyeti OKUYUNCA, hemen ayrıca Rükû veya bir secde yapıp ayağa kalkar. Okumasına devam eder. Secde âyetini okuduktan iki üç ayet sonra namazın rükuuna eğilirse ve tilavet secdesine niyet ederse, namazın Rükû veya secdeleri, tilavet Secdesi yerine geçer. Fakat, secde âyetinden sonra üç âyetten fazla okumuşsa, tilavet Secdesi, namaz için yapmış olduğu Rükû veya secdeler ile kendisinden sakit olmaz.
Bu durumda, namaz içinde, tilavet için ayrıca secde etmesi gerekir. Yalnız başına namaz kılarken, tilavet Secdesi, namaz içinde eda edilmezse, artık namaz dışında kaza edilmez. (Halebi)
Secde âyetini namaz içinde okuyan kimse, dilerse okuyacağı âyetlerin sayısına bakmaksızın hemen Allahü ekber diyerek tilavet secdesine varır. Tilavet Secdesi niyeti ile yalnız rükuya varması da kâfidir. Ondan sonra tekrar ayağa kalkar ve birkaç ayet daha okuyup, namazın Rükû ve secdelerini yapar, Namazına devam eder.
Eğer bir sureyi bitirmiş ise, diğer bir sureden birkaç ayet okur; çünkü tilavet secdesinden kalkar kalkmaz, böyle birkaç ayet okumadan namazın Rükû ve secdesine gitmek mekruhtur.
Sual: TV’de mukabele okunuyor. Secde âyetlerini dinleyince, secde-i tilavet gerekir mi?
CEVAP
Gerekmez. Fakat Kur’an-ı kerimi takip ederken veya dinlerken, sesli olarak okuyana, secde-i tilavet gerekir. TV’den, radyodan ve teypten duyulan secde âyeti için secde-i tilavet gerekmez. (M. Erbea)
Sual: Yapılmayan secdelerin kazası nasıl yapılır?
CEVAP
Okuduğum ilk secde âyetinin secde-i tilavetini diye niyet edilir.
Sual: Bir kitapta tilavet secdesinin yedisi farz, üçü vacip, dördü sünnet diye yazıyor. Böyle bir rivayet de var mı?
CEVAP
Vardır.
Sual: Secde-i tilavetten sonra, tilavete başlansa, Eûzü lazım mı?
CEVAP
Hayır.
Sual: Bir kağıda yazılı 14 secde âyeti okununca bir secde etmek yeter mi?
CEVAP
Evet.
Sual: tilavet Secdesi için abdestli olmak şart mıdır?
CEVAP
Evet.
Sual: Secde âyetini göz ile okusak secde gerekir mi?
CEVAP
Hayır. Çünkü göz ile okumak, tilavet sayilmaz.
Sual: Secde âyetinin mealini okuyanın, işitenin veya hoparlörden işitenin tilavet Secdesi yapması gerekir mi?
CEVAP
Kur’an-ı kerimde bulunan 14 secde âyetinden birini okuyan veya iÅŸiten, manasını anlamasa da, bir secde yapması vacibdir yerde. Meal okumak uygun deÄŸil ise de, mealini okuyan veya iÅŸiten, bunun secde âyeti olduÄŸunu anlarsa, tilavet Secdesi yapar. Hoparlörden, kasetten, teypten, TV veya radyodan iÅŸitenin, secde-i tilavet yapması gerekmez. (M. Erbaa, Elmalı Tefsiri)
Sual: Güneş doğduktan Israk vaktine kadar, tilavet Secdesi ve şükür Secdesi caiz midir?
CEVAP
Tilavet Secdesi mekruh, şükür Secdesi mekruh değildir.
Sual: Bir kimse, cünüp veya abdestsiz iken yahut hayzlı ve nifaslı iken secde âyetini dinlese tilavet Secdesi gerekir mi?
CEVAP
Secde âyetini işiten cünüp veya abdestsiz kimsenin, temizlendikten sonra tilavet Secdesi yapması gerekir; fakat hayzlı ile nifaslıya [lohusaya] temizlendikten sonra da tilavet Secdesi yapmak gerekmez.
