Yetmiş iki sapık fırka nasıl ortaya çıktı?
Sual: (Kur’an-ı kerimi, kendi görüşü ile tefsir eden kâfir olur) mealindeki hadis bildiriliyor. Bir de (72 sapık fırka, Kur’anı yanlış tefsir ettikleri için Cehenneme gideceklerdir, ancak Cehennemde sonsuz kalmayacaklardır) deniyor. Bu bir çelişki değil midir?
CEVAP
Çelişki yok. Kendi görüşü ile tefsir etmek başka, âyetleri yanlış anlamak başkadır.
Abdülgani Nablusi hazretleri buyuyor ki,
Ä°cma ile ve zaruri olarak bildirilmiÅŸ olan inanılacak ve yapılacak din bilgilerinde ictihad yapmak caiz deÄŸildir. Çünkü, bunlara inanmayan kâfir olur. Bu ümmetten bazıları itikatta ictihad yaparak 73 fırkaya ayrıldı. Kur’an-ı kerimde ve hadis-i ÅŸeriflerde açıkça bildirilmemiÅŸ olan ve açık olanların da manaları icma ile ve zaruri olarak anlaşılmamış olan yapılacak iÅŸlerde ictihad
etmek caizdir. İnanılacak olan bilgilerde ictihad hiç caiz değildir. Böyle bilgilerde ictihad ederken yanılmak, küfür olmaz ise de, büyük günah olur. Müslümanların 73 fırkasından 72 fırkası böyle yanılmış, doğru yoldan ayrılmış, Bid’at ehli olmuştur. Bunlar sapık inançlarının cezası olarak Cehenneme gireceklerdir. Ama Müslüman oldukları için, Cehennemde sonsuz kalmayacaklar, azap gördükten sonra, çıkarılacaklardır. (Hadika)
Seyyid Ahmed Tahtavi hazretleri buyuruyor ki:
72 bidat fırkasından, kâfir olmayanları, ehli kıbledir. Bunların hiçbiri kâfir deÄŸildir. Fakat 72 fırkadan herhangi birinde bulunduÄŸunu söyleyen bir kimse, Kur’an-ı kerimde veya hadis-i ÅŸeriflerde açıkça bildirilmiÅŸ ve Müslümanlar arasına yayılmış bilgilerden birine inanmazsa, kâfir olur. (Tahtavi)
Cehenneme gidecekleri bildirilen 72 fırkanın âlimleri, müctehid olmadıkları için ve tefsirlerden yanlış mana çıkarttıkları için, sapıttılar. Kur’an-ı kerimin ve hadis-i ÅŸeriflerin manalarını herkes doÄŸru anlayabilseydi 72 sapık fırka meydana çıkmazdı. Bu fırkaları çıkaranlar, müctehid deÄŸildi ama hepsi de oldukça derin âlim idi. Fakat hiçbiri, Nassların [Kur'an-ı kerimin ve hadis-i ÅŸeriflerin] manalarını doÄŸru anlayamadı. Yanlış anlayarak, doÄŸru yoldan ayrıldılar.
