Ä°SLÂM’DA Ä°CTÄ°MAÄ° NÄ°ZAM
AZÄ°L
Azil, cinsi münabeset esnasında erkeÄŸin meniyi kadının cinsel organının dışına dökmesine denir. Azil ÅŸer’an caizdir. ErkeÄŸin, eÅŸine yaklaÅŸtığında meniyi dışarı dökmesi caizdir. Buhari Ata’dan, o da Cabir’den şöyle rivayet etmiÅŸtir: “Biz, Rasulullah devrinde azil yapardık; Kur’an da iniyordu.” Yine Ata’dan, o da Cabir’den iÅŸitmiÅŸtir: “Biz azil yapardık, Kur’an iniyordu.” Müslim’de ise ÅŸu rivayet yer almaktadır: “Biz, Rasulullah devrinde, azil yapardık, durum Rasulullaha ulaÅŸtı, fakat bize bunu yasaklamadı.” Bu, Rasulullah’ın azil için takriri’dir ve azilin caiz oluÅŸuna delalet eder. Åžayet azil haram olsaydı Rasul (s.a.v.) susmazdı ve haramdır derdi. Buna göre azilin hükmü, sehabe tarafından Rasulullah’a izafe ediliyor. Åžayet sahabe, Rasulullah’ın zamanına nisbet etse idi azil kaldırılmış olacaktı. Açıkça görülüyor ki, Rasulullah meseleye muttalidir. Azil yapanların sorularına veya anlatmalarına karşı susmuÅŸtur veya karar kılmıştır. Azilin cevazi için birçok sahih hadis gelmiÅŸtir. Ahmed, Ebu Davud ve Müslim’in Cabir’den rivayet ettiÄŸi bir hadiste Allah Rasulü (s.a.v.) şöyle buyurmaktadır:
“Adamın birisi Rasulullah’a gelir ve der ki: Bizim bir cariyemiz var. Bize hizmet eder; bizimle hurma sular. Ben bazen onunla buluÅŸurum. Ancak, çocuk doÄŸurmasını istemiyorum. Rasulullah (s.a.v.) ona şöyle dedi: Ä°stersen azil yap. O’nun kaderinde ne varsa o olur.” Buhari’nin Ebu Said’den rivayet ettiÄŸi bir hadiste ise şöyle buyrulmaktadır:
“Rasulullah ile beni Mustalık gazvesine katıldık. Araplardan esirler aldık. Kadınları arzuladık, gençlik bizi sardı. Azil yapmak istedik. Durumu Rasulullah (s.a.v.)’a sorduk. Şöyle buyurdu: Azil yapmamanızı gerektiren bir ÅŸey yoktur. (Yani azil yapabilirsiniz) Şüphesiz ki yüce Allah kıyamete kadar yaratacaklarını yazmıştır.”
Ebu Davud, Cabir’den rivayet eder:
“Ensardan birisi Rasulullah’a gelir ve şöyle der. Benim bir cariyem vardır. Ben onunla cima yapıyorum. Ancak, hamile kalmasını istemiyorum. Rasulullah şöyle buyurur: Dilersen azil yap. Allah, kaderinde olan ÅŸeyi elbetteki nasib edecektir.”
Hangi kasıtla yapılmış olursa olsun azil yapmak mutlak surette caizdir. Azil yapan kimse ister çocuk sahibi olmamak amacıyla olsun, ister az sayıda çocuğa sahip olmak amacıyla olsun, ister fiziki olarak zayıf olan hanımının zorluk çekmesini istemediğinden dolayı onun hamile kalmasını, çoçuk sahibi olmasını istemediği için olsun veya hanımının uzun süre genç kalması dolayısıyla ondan daha uzun süre faydalanabilmesi amacıyla olsun ya da bunların dışındaki herhangi bir nedenden dolayı olsun erkeğin azil yapması caizdir. Çünkü bu hususta var olan deliller herhangi bir şeyle kayıtlanmaksızın mutlak olarak gelmişlerdir. Ayrıca deliller geneldir, var olan delilleri tahsis edecek bir şey de yoktur. Dolayısıyla delil; genel ve mutlak olarak kalır.
Ancak burada; azil, yaratılmadan önce çocuÄŸun öldürülmesi demektir ÅŸeklinde bir itiraz ileri sürülemez. Çünkü böylesi bir itirazı geri çevirecek açık ve net hadisler varid olmuÅŸtur. Ebu Davud, Ebu Said’den ÅŸu hadisi rivayet etmektedir:
“Adamın biri Rasulullah’a gelir ve sorar: Benim bir cariyem vardır; hamile kalmasını istemiyorum ve azil yapıyorum. Ben erkeklerin arzuladığını arzuluyorum. Yahudiler, azil; küçükleri öldürmedir diyorlar. Rasulullah: Yahudiler yalan söyledi. Allah bir ÅŸeyi yaratmak isterse onu kimse alıkoyamaz.”
Çocuk yapmama kastıyla azilin caiz olduÄŸu hususunda da hadis varid olmuÅŸtur. Ahmed ve Müslim Usame ibni Zeyd’den ÅŸu hadisi rivayet ederler:
“Adam’ın birisi Rasulullah’a gelir ve şöyle söyler: Ben, eÅŸime azil yapıyorum. Rasulullah: Bunu neden yapıyorsun? dedi. Adam: Hanımım çocuktan ( veya çocuklarından ) zorluk çekiyor, dedi. Rasulullah (s.a.v.): Åžayet zararlı olsaydı Fars ve Rum için zararlı olurdu.” Bu hadiste Rasulullah (s.a.v.) adama: “Niçin böyle yapıyorsun?” dedi. EÄŸer adamın yaptığı iÅŸi yasaklayacak olsaydı “Böyle yapma” derdi. Bu hadisten alaşıldığına göre, Allah Rasulü adamın yaptığı iÅŸi ıkrar ediyor, ancak peÅŸpeÅŸe çocuk sahibi olmanın zarar vermeyeceÄŸini ona bildiriyor. Müslim’in Ãœsame b. Zeyd’den rivayet ettiÄŸi hadis de bunu göstermektedir: Adamın birisi Rasulullah’a geldi ve şöyle dedi:
“Ben çocuÄŸuna sıkıntı vereceÄŸi korkusu ile eÅŸime azil yapıyorum. Bunun üzerine Allah Rasulü (s.a.v.) şöyle dedi: Åžayet bunun için ise yapma. Çocuk yapmak Ä°ranlılara ve Rumlara zarar vermedi.” Müslim’in Abdurrahman bin BeÅŸir yoluyla Ebu Said’den yaptığı rivayette ise ÅŸu ifade yer almaktadır: “HamileliÄŸin emzikli çocuÄŸa zarar verme korkusu…” Åžayet Rasulullah (s.a.v.) hamile kalmamak için azil yapmayı ıkrar ediyorsa -ki bundan maksat emzikli çocuÄŸun zarar görmemesidir- bu ıkrar, hangi nedenden dolayı olursa olsun azili tastiktir. Çünkü ister azil yapsın isterse yapmasın Allah (c.c.) çocuÄŸun olmasını istediÄŸi zaman bu mutlaka olacaktır. Nitekim bu husus Ä°bni Hibba’nın Enes’den rivayet ettiÄŸi hadisde şöyle belirtilmektedir: Adamın birisi Rasulullah’a azili sorar. Rasulullah (s.a.v.) şöyle buyurur:
“İçinde çocuk olan meniyi, taşın üzerine döksen de ondan çocuk çıkar.”
Neslin azaltılması, Rasulullah (s.a.v.)’in neslin çoÄŸaltılması yönündeki teÅŸviklerine ters düşmektedir. Zira Rasulullah (s.a.v.) şöyle buyurmaktadır:
“Nikahlanınınz, nesil sahibi olunuz ve çoÄŸalınız.”
“DoÄŸurgan siyah bir hanım, doÄŸurmayan güzel bir hanımdan daha hayırlıdır.” Bu türden hadisler delil gösterilerek neslin azaltılması günümüzün deyimiyle doÄŸum kontrolünün Rasulullah’ın teÅŸviklerine ters düştüğü söylenemez. Böyle bir itiraz geçerli deÄŸildir. Çünkü azilin mübah olması, neslin çoÄŸaltılması yönündeki teÅŸviklere ters düşmemektedir. Neslin çoÄŸaltılmasını teÅŸvik baÅŸka ÅŸey, azilin mübah olması ise baÅŸka ÅŸeydir. Ahmed’in, Vehb el-esediye’nin kızı Cüzame’den rivayet ettiÄŸi hadise gelince; Dedi ki: Bir seferinde kadınlarla beraber Rasulullah’ın yanında bulunuyordum; O, şöyle diyordu:
“Emzikliyken hamile kalmaktan alıkoymak istedim, fakat baktım ki, Farisiler ve Rumlar emzikli iken hamile kalmaktalar ve bu durum onların emzikli çocuklarına bir zarar vermemektedir. Sonra O’na azil hakkında sordular: Rasulullah (s.a.v.): O, gizli öldürmedir” dedi ve ardından da “Diri diri öldürülmüşlerin hesabı sorulduÄŸu zaman ise” ayetini okudu.” Bu hadis, azilin caiz olduÄŸunu belirten sarih hadislerle çatışmaktadır. Åžayet bir hadis birçok yoldan rivayet edilen hadislerle çatışırsa, birçok yoldan gelen rivayetler tercih edilir. Bu nedenle bu hadis, kendisinden daha kuvvetli olan ve birçok yoldan gelen rivayetlerle çeliÅŸtiÄŸi için reddedilir.
Bu hadis ile, azilin cevazını gerektiren hadislerin arası cem edilerek bu hadis, azilin mekruhluÄŸuna yorumlanır ÅŸeklinde bir tez ileri sürülemez. Çünkü bu hadisle aynı anlamı taşıyan bir baÅŸka hadisteki Rasulün nehyetmesinde tezatın bir arada bulunması mümkün deÄŸildir. Ahmet ve Ebu Davud’un Ebu Said’den rivayet ettikleri: “Yahudiler, azil; küçükleri öldürmedir diyorlar. Rasulullah: Yahudiler yalan söyledi” hadisi ile “O, gizli öldürmedir” demesi ve ardından da “Diri diri öldürülmüşlerin hesabı sorulduÄŸu zaman ise” ayetini okudu” ÅŸeklindeki Hüzeyme hadisinin cem edilmesi mümkün deÄŸildir. Çünkü, ya bu hadislerden birisi mensuhtur, ya da birinin diÄŸerinden daha kuvvetli olması nedeniyle zayıf olan hadis reddedilir. Her iki hadisin de tarihi bilinmemektedir. Ancak, Ebu Said hadisi birçok hadis tarafından ve birçok yoldan desteklenmektedir. Hüzeyme hadisi ise münferit olarak gelmiÅŸtir, herhangi bir ÅŸeyle desteklenmemiÅŸtir. Dolayısıyla Hüzeyme’nin hadisi reddedilir, bundan daha kuvvetli olan diÄŸer hadis tercih edilir. Delillerin genel olması nedeniyle azil yapan kimsenin maksadı ne olursa olsun kerahet olmaksızın azil, mutlak olarak caizdir.
Azil yapan erkeÄŸin, hanımının iznini almasına gerek yoktur. Çünkü azil, kadınla deÄŸil erkekle ilgili bir durumdur. “Cima etmek kadının hakkı olduÄŸu gibi meni de kadının hakkıdır. Dolayısıyla meni, ancak kadının izni ile cinsel organın dışına dökülebilir”, ÅŸeklinde bir itiraz ileri sürülemez. Çünkü bu tür bir itiraz akli bir illetlendirmedir. Ä°llet ÅŸeri olmadığı için de herhangi bir deÄŸeri yoktur. Ãœstelik bunun kadının hakkı olduÄŸu iddiası da geçersizdir. Zira meninin akması deÄŸil, cinsel iliÅŸkide bulunmak kadının hakkıdır. Cinsel iliÅŸki esnasında kadın birleÅŸmeden bir zevk almasa dahi bu birleÅŸme ile hakkını kullanmış olacaktır, dolayısıyla da fesh hakkını kaybedecektir. Ancak Ä°bni Mace’nin Ömer ibn el-Hattab’dan: “Rasulullah (s.a.v.), hür kadının izni olmadan azil yapmayı yasakladı” ÅŸeklinde rivayet edilen hadis zayıftır. Çünkü bu hadisin isnadında Ä°bni Lehia vardır. Ä°bni Lehia hakkında ise muhaddislerin eleÅŸtirileri söz konusudur Dolayısıyla hadisler azilin caizliÄŸi hususunda mutlak olarak kalırlar.
Azil ile ilgili bu hüküm, gebeliği önlemek için kullanılan ilaç, prezarvatif, spiral ve diğer araçlar için de geçerlidir. Çünkü bunların hepsi aynı kapsamda değerlendirilirler. Azilin caizliği ile ilgili deliller aynen bunlara da uyar. Zira bunların hepsi aynı kapsama giren konulardan birisidir. Diğer taraftan mademki hangi yolla olursa olsun hamileliği önlemek için erkeğin azil yapması caizdir, öyleyse erkek için caiz olan kadın için de caizdir. Çünkü hüküm hangi yolla olursa olsun hamileliği önlemekle ilgili bir hükümdür.
HamileliÄŸi önlemekle ilgili bu cevaz, geçici engellemeler içindir. HamileliÄŸin sürekli bir ÅŸekilde engellenmesi, kısırlaÅŸtırma ve çeÅŸitli ilaçlar kullanılarak hamileliÄŸin tamamen engellenmesi ise haramdır. HamileliÄŸi, dolayısıyla da neslin artmasını tamamen önlemeyi amaçlayan ameliyatların yaptırılması da haramdır. Bu türden bir iÅŸlem hadımlaÅŸtırma kapsamına girmektedir ve aynı hükmü alır. Çünkü bu operasyonlar nesli sona erdirir. HadımlaÅŸtırmayı yasaklayan kesin ve sarih rivayetler vardır. Sa’d b. Ebi Vakkas’tan: Dedi ki: “Rasulullah (s.a.v.) Osman b. Maz’un’un kadınlardan ayrı yaÅŸama isteÄŸini geri çevirdi. Åžayet ona izin vermiÅŸ olsaydı biz kendimizi hadımlaÅŸtırırdık.” Osman b. Maz’un Rasulullah (s.a.v.)’e gelerek: “Ey Allah’ın Rasulü! Ben bekar hayatı yaÅŸamanın kendisine zor geldiÄŸi bir adamım. Hadım olmak için bana izin ver, dedi. Bunun üzerine Allah Rasulü (s.a.v.): Hayır, böyle yapma, fakat senin oruç tutman gerekir.” Bir baÅŸka rivayette ise ÅŸu ifade yer almaktadır:
“Ey Allah’ın Rasulü! HadımlaÅŸma hususunda bana izin verir misin? Dedi ki: Şüphesiz ki Allah bizden ruhbanlığı kaldırmıştır.” Enes’den: “Nebi (s.a.v.) bize evlenmeyi emretti, evlenmeyip bekar yaÅŸamayı ÅŸiddetle yasakladı ve şöyle dedi: Çok seven ve doÄŸurgan kadınlarla evlenin. Zira kıyamet günü ben diÄŸer ümmetlere karşı sizin çokluÄŸunuzla övünürüm.”
Neslin sürekliliÄŸine son vermek, neslin devamını ve doÄŸurmayı evliliÄŸin temel esaslarından biri olarak emretmiÅŸ olan yüce Allah’ın emirleri ile de çeliÅŸir. Bu nedenle Yüce Allah (c.c.) insanlara şöyle hitab etmektedir:
“…EÅŸlerinizden de sizin için oÄŸullar, torunlar var etti.” Åžari, çocukların çok sayıda olmasını mendub olarak belirtmiÅŸ, buna teÅŸvik etmiÅŸ ve çok çocuk sahibi olan kimseleri de övmüştür. Enes’den. Nebi (s.a.v.) şöyle dedi:
“Sevimli ve doÄŸurgan olan kadınlarla evlenin. Zira ben kıyamet günü peygamberlere karşı sizin çokluÄŸunuzla övüneceÄŸim.” Abdullah b Ömer’den, Rasulullah (s.a.v.)şöyle dedi:
“Çocuk sahibi olabilen annelerle evlenin. Zira ben kıyamet günü sizinle övünürüm.” Makıl b. Yesar’dan Dedi ki:
“Bir adam Rasulullah (s.a.v.)’e gelerek şöyle dedi: Ben güzel ve soylu bir kadını sevdim, ancak kadın kısırdır doÄŸurmuyor. Onunla evlenebilir miyim? Dedi ki: Hayır evlenme! Adam ikinci kez geldiÄŸinde onu yine men etti. Üçüncü kez geldiÄŸinde ise ona şöyle dedi: Çok seven ve çok doÄŸuran kadınlarla evleniniz. Çünkü ben sizin çokluÄŸunuzla övünürüm.”
Hamileliği geçici olarak engellemek için azilin veya diğer doğum kontrol araçlarını kullanmanın caiz olması cenin aldırmanın yani kürtaj yaptırmanın da caiz olduğu anlamına gelmez. Kendisine ruh üflenmiş olan ceninin düşürülmesi caiz değildir. Anne karnındaki çocuk, ister ilaç içerek, ister ani harekette bulunarak, ister tıbbi operasyonla düşürülsün ve bu işi yapan kimse kim olursa olsun; anne, baba veya doktor tarafından yapılsın mutlak surette haramdır. Çünkü bu türden bir işlem yani kürtaj, kanı masum olan bir insanın öldürülmesi anlamına gelmektedir. Böylesi bir işlem cinayet kapsamına girer ve diyet ödenmesini gerektirir. Diyetin miktarı ise erkek veya kadın köledir. Değeri ise kamil bir insanın diyetinin onda biridir. Yüce Allah (s.a.v.) şöyle buyurmaktadır:
“Allah’ın haram kıldığı bir canı öldürmeyin. Ancak hak ile öldürülmesi müstesna…” Buhari ve Müslim Ebu Hüreyre’den ÅŸu hadisi rivayet etmektedirler: “Rasulullah (s.a.v.) Lihyan oÄŸullarından bir kadının düşürülen cenini için erkek veya kadın köle verilmesine hükmetti.” Cenin olarak düşürülen bir ÅŸeye diyet olarak erkek veya kadın köle ödenmesi için ceninin insana benzer bir hal almış olması lazımdır. Yani; eli, parmakları, ayağı, başı, gözü ve tırnakları gibi organlarının belirgin hale gelmesi gerekir.
Ancak düşürülen cenin henüz kendisine ruh üflenmeden önce düşürülmüşse ve düşürülme zamanı hamileliğin başlangıcından kırk gün sonrasına rastlıyorsa bu durumda cenin için yaratılışın başlangıç aşaması söz konusudur ki bu durumki bir ceninin aldırılması/düşürülmesi haramdır. Haramlılık açısından kendisine ruh üflendikten sonra düşürülen bir ceninin hükmünü alır, dolayısıyla ceza olarak erkek veya kadın köledir. Zira o, cenin olmaya başlama aşamasındadır, bazı organlarının belirmeye başlaması, onun canlı bir cenin olduğunu ve insan olmaya doğru hareket ettiğini gösterir. Bu nedenle böylesi bir ceninin düşürülmesi, kanı masum olan bir insanın hayatına kasdetmek gibidir ki bunu Allah (c.c.) haram kılmıştır. Yüce Allah şöyle buyurmaktadır:
“Diri diri topraÄŸa gömülen kıza, hangi günah sebebiyle öldürüldüğü sorulduÄŸunda,..”
Buna göre, hamileliğin başlangıcından itibaren kırk gününü doldurmuş olan ceninin, anne baba veya doktor tarafından düşürülmesi/kürtajı haramdır. Her kim bunu yaparsa cinayet işlemiş suçlu konumunda olur ve günahkar sayılır. Düşürülen ceninin diyetini ödemesi gerekir. Bu diyet ise Buhari ve Müslim tarafından tahric edilen hadisi şerife göre erkek veya kadın köledir.
Adalet sahibi bir doktor tarafından anne karnındaki ceninin hem annenin hem de ceninin ölümüne neden olacağı kararı verilmesi halleri dışında; ister yaratılış aşamasında olsun isterse ruh üflendikten sonra olsun bir ceninin düşürülmesi mübah olmaktan çıkar. Ancak böylesi bir durumdaki annenin hayatını kurtarmak için ceninin düşürülmesi caizdir.
TAKÄ°YYUDDÄ°N EN-NEBHANÄ°
